Trong bối cảnh yêu cầu sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển nhanh, bền vững, công tác phòng, chống lãng phí đang được tỉnh Quảng Ninh triển khai đồng bộ, quyết liệt trên tất cả các lĩnh vực, nhất là trong sử dụng các nguồn lực.
Cán bộ Phòng Hành chính - Tổng hợp (Chi cục Kiểm lâm tỉnh) nhập dữ liệu trên hệ thống phần mềm Tổng kiểm kê tài sản công của Bộ Tài chính (tháng 1/2025). Ảnh: Minh Hà
Quảng Ninh xác định thực hành tiết kiệm, chống lãng phí không chỉ là yêu cầu quản lý tài chính, mà còn là giải pháp quan trọng để huy động, sử dụng tối ưu các nguồn lực cho phát triển. Dưới sự chỉ đạo của Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh; các cấp, ngành, địa phương đã đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức, tạo sự lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội về ý nghĩa của việc tiết kiệm, chống lãng phí. Từ năm 2025 đến nay, Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh đã sản xuất, phát sóng, đăng tải hơn 5.000 lượt tin, bài, ảnh, phóng sự, chuyên đề về nội dung này, góp phần hình thành văn hóa tiết kiệm trong cán bộ, công chức và nhân dân.
Cùng với công tác tuyên truyền, việc hoàn thiện thể chế, chính sách được tỉnh đặc biệt chú trọng. Riêng năm 2025, tỉnh đã trình HĐND ban hành 42 nghị quyết nhằm điều chỉnh, bổ sung các cơ chế, chính sách, kịp thời khắc phục những bất cập có nguy cơ gây thất thoát, lãng phí. Đồng thời, UBND tỉnh ban hành 11 quyết định về định mức, tiêu chuẩn, chế độ… tạo cơ sở pháp lý để các cơ quan, đơn vị thực hiện thống nhất, chặt chẽ.
Một trong những điểm sáng là việc siết chặt kỷ luật tài chính, đổi mới quản lý chi ngân sách. Ngay từ khâu lập, thẩm định dự toán, tỉnh đã thực hiện phân bổ chi tiết từ đầu năm, hạn chế tối đa bổ sung ngoài dự toán. Riêng năm 2025, Sở Tài chính đã thẩm định, cắt giảm gần 1.000 tỷ đồng so với đề xuất chi thường xuyên của các đơn vị. Đồng thời, tỉnh giữ lại 179,5 tỷ đồng để bổ sung nguồn cải cách tiền lương, đảm bảo chủ động nguồn lực.
Cán bộ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh (Sở Y tế) rà soát, đối chiếu thiết bị. Ảnh: Cao Quỳnh
Trong quá trình điều hành, tỉnh kiên trì tiết kiệm thêm 10% chi thường xuyên tăng thêm so với năm đầu thời kỳ ổn định ngân sách, tổng kinh phí tiết kiệm để bổ sung quỹ cải cách tiền lương đạt 857 tỷ đồng. Chi thường xuyên năm 2025 đạt 18.114 tỷ đồng, đảm bảo tốt các nhiệm vụ quan trọng, nhất là chi cho con người, an sinh xã hội, cải cách tiền lương và chính sách mới.
Đổi mới cơ chế tự chủ tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập tiếp tục phát huy hiệu quả. Năm 2025, toàn tỉnh còn 98 đơn vị sự nghiệp công lập cấp tỉnh, giảm 26 đơn vị so với năm 2024. Tổng nguồn tài chính của khối này đạt hơn 7.643 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước cấp 2.426 tỷ đồng, chiếm 31,74%. Việc giảm dần hỗ trợ trực tiếp, chuyển sang đặt hàng, giao nhiệm vụ, đấu thầu dịch vụ công với kinh phí 449,746 tỷ đồng, tăng hơn 161 tỷ đồng so với năm trước, đã góp phần giảm gánh nặng ngân sách, nâng cao chất lượng dịch vụ.
Công tác quản lý, sử dụng tài sản công ngày càng đi vào nền nếp. Các cơ quan, đơn vị thực hiện công khai, minh bạch, kiểm kê, cập nhật dữ liệu tài sản trên hệ thống quản lý. Việc mua sắm tập trung, đấu thầu công khai, kiểm soát định mức sử dụng xe ô tô, thiết bị làm việc được thực hiện chặt chẽ. Các đơn vị xây dựng quy chế quản lý tài sản, nâng cao ý thức trách nhiệm, góp phần tiết kiệm chi phí và sử dụng hiệu quả nguồn lực.
Trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, tỉnh tập trung khắc phục tình trạng dự án chậm tiến độ, kém hiệu quả. Công tác rà soát, xử lý công trình, trụ sở không sử dụng hoặc sử dụng kém hiệu quả được triển khai quyết liệt. Đến hết năm 2025, toàn tỉnh đã xử lý 606 cơ sở nhà, đất dôi dư; trong đó, 36 cơ sở điều chuyển cho cơ quan cấp tỉnh, 162 cơ sở chuyển đổi sang mục đích giáo dục, văn hóa, thể thao; 58 cơ sở giao đơn vị sự nghiệp khai thác; 237 cơ sở điều chỉnh quy hoạch để thực hiện các dự án chỉnh trang đô thị, tái định cư. Việc sử dụng hiệu quả quỹ đất, trụ sở đã góp phần tiết kiệm ngân sách, tạo nguồn lực phát triển.
Dự án khai thác hầm lò mỏ Đồng Vông (Công ty Than Uông Bí) có tổng mức đầu tư 1.837 tỷ đồng được khởi công vào giữa tháng 12/2025. Ảnh: Phạm Tăng
Song song với đó, công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát được tăng cường. Riêng năm 2025, toàn tỉnh triển khai 94 cuộc thanh tra, ban hành kết luận 67 cuộc. Qua thanh tra, kiến nghị thu hồi về ngân sách nhà nước hơn 41,993 tỷ đồng, giảm trừ, loại khỏi quyết toán hơn 26,077 tỷ đồng, kiến nghị xử lý kinh tế trên 129,093 tỷ đồng. Việc xử lý nghiêm các sai phạm không chỉ góp phần thu hồi tài sản, mà còn nâng cao hiệu lực quản lý, phòng ngừa lãng phí.
Quản lý đất đai, tài nguyên được thực hiện chặt chẽ, công khai, minh bạch. Năm 2025, tỉnh cho thuê đất đối với 42 tổ chức với diện tích 990,53ha, giao đất cho 34 tổ chức với diện tích 189,97ha, gia hạn sử dụng đất cho 42 tổ chức, thu hồi 75,28ha của 10 tổ chức. Tỉnh cũng rà soát, xử lý các dự án chậm tiến độ, kiên quyết thu hồi đất vi phạm, chống đầu cơ, trục lợi.
Đối với tài nguyên khoáng sản, hoạt động khai thác được kiểm soát theo quy hoạch, đúng công suất, đảm bảo phát triển bền vững. Tỉnh đẩy mạnh sử dụng đất đá thải mỏ làm vật liệu san lấp, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, giảm áp lực môi trường. Năm 2025, khối lượng thu hồi đất đá thải mỏ đạt khoảng 4,8 triệu m³. Đồng thời, tỉnh ban hành 8 quyết định đóng cửa mỏ, phê duyệt 5 đề án đóng cửa mỏ, đảm bảo phục hồi môi trường. Đáng chú ý, tỉnh đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, tài sản công, tài nguyên môi trường, giúp quản lý đồng bộ, tiết kiệm chi phí, giảm thủ tục.
Những kết quả đạt được trong công tác phòng, chống lãng phí đã góp phần quan trọng giúp Quảng Ninh duy trì tăng trưởng, đảm bảo an sinh xã hội, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân, tạo niềm tin cho nhà đầu tư và cộng đồng doanh nghiệp.
Thời gian tới, Quảng Ninh tiếp tục xác định thực hành tiết kiệm, chống lãng phí là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, gắn với xây dựng chính quyền liêm chính, hành động, phục vụ nhân dân. Việc phát huy vai trò người đứng đầu, tăng cường kiểm tra, giám sát, hoàn thiện cơ chế chính sách, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số sẽ là những giải pháp trọng tâm để quản lý, sử dụng hiệu quả các nguồn lực. Qua đó, góp phần đưa tỉnh phát triển nhanh, bền vững, trở thành cực tăng trưởng năng động của khu vực phía Bắc, đáp ứng kỳ vọng của nhân dân và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
